राजनीति विज्ञान विभाग
(Department of Political Science)
विभाग परिचय
राजनीति विज्ञान विभाग महाविद्यालय का एक महत्वपूर्ण एवं सक्रिय शैक्षणिक विभाग है। यह विभाग विद्यार्थियों को राजनीति, शासन व्यवस्था, लोकतंत्र, संविधान, मानवाधिकार, अंतरराष्ट्रीय संबंध तथा लोक प्रशासन के विषय में ज्ञान प्रदान करता है। विभाग का उद्देश्य विद्यार्थियों में राजनीतिक चेतना, सामाजिक उत्तरदायित्व तथा लोकतांत्रिक मूल्यों का विकास करना है।
विभाग में विद्यार्थियों को भारतीय संविधान, राजनीतिक सिद्धांत, सार्वजनिक प्रशासन, अंतरराष्ट्रीय राजनीति, चुनाव प्रणाली एवं समकालीन राजनीतिक मुद्दों का अध्ययन कराया जाता है। आधुनिक शिक्षण पद्धतियों, सेमिनार, समूह चर्चा, प्रोजेक्ट कार्य एवं सर्वेक्षण गतिविधियों के माध्यम से छात्रों के ज्ञान एवं व्यक्तित्व का विकास किया जाता है।
विभाग के उद्देश्य
विद्यार्थियों को राजनीतिक एवं सामाजिक जागरूकता प्रदान करना।
लोकतांत्रिक मूल्यों एवं संवैधानिक आदर्शों के प्रति सम्मान विकसित करना।
नेतृत्व क्षमता एवं निर्णय लेने की योग्यता का विकास करना।
विद्यार्थियों को प्रतियोगी परीक्षाओं एवं उच्च शिक्षा हेतु तैयार करना।
समाज एवं राष्ट्र के प्रति उत्तरदायी नागरिक बनाना।
विभाग की विशेषताएँ
अनुभवी एवं योग्य शिक्षकों द्वारा अध्यापन।
नियमित सेमिनार, वाद-विवाद एवं कार्यशालाओं का आयोजन।
संविधान दिवस, मतदाता जागरूकता कार्यक्रम एवं राष्ट्रीय दिवसों का आयोजन।
प्रोजेक्ट, असाइनमेंट एवं शैक्षणिक भ्रमण की सुविधा।
विद्यार्थियों के सर्वांगीण विकास पर विशेष ध्यान।
विभागीय गतिविधियाँ
राजनीति विज्ञान विभाग समय-समय पर विभिन्न शैक्षणिक एवं सामाजिक गतिविधियों का आयोजन करता है, जैसे—
मतदाता जागरूकता अभियान
संविधान दिवस कार्यक्रम
वाद-विवाद प्रतियोगिता
संगोष्ठी एवं कार्यशाला
सर्वेक्षण एवं प्रोजेक्ट कार्य
राष्ट्रीय एवं अंतरराष्ट्रीय मुद्दों पर चर्चा
भविष्य की दिशा
विभाग का लक्ष्य विद्यार्थियों को गुणवत्तापूर्ण शिक्षा प्रदान कर उन्हें जागरूक, जिम्मेदार एवं सक्षम नागरिक बनाना है, ताकि वे समाज एवं राष्ट्र निर्माण में सक्रिय भूमिका निभा सकें।